1910 ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਸਵੀਰ….

(ਫੇਸ ਬੁੱਕ ਦੀ ਵਾਲ ਤੋਂ) 1910 ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਸਵੀਰ, ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸਰ ਡਬਲਿਊ ਐਮ ਹਾਈਲੇ(Sir W. M. Hailey) ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦੌਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਸਵੀਰ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਦਾ ਸਾਮਨਾ ਇੱਕੋ ਫਰੇਮ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਖੜ੍ਹੀ ਇਹ ਭੀੜ ਸਿਰਫ ਲੋਕ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਚਿਹਰਾ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਪਗੜੀ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਮਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਬਦਲ ਗਿਆ ਪਰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅੱਜ ਵੀ ਓਹੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੀ। ਕੋਈ ਬੋਲੈ ਰਾਮ ਰਾਮ ਕੋਈ ਖੁਦਾਇ ।।ਕੋਈ ਸਵੈ ਗੁਸਾਈਆ ਕੋਈ ਅਲਾਹਿ।।ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਿਹ।