ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟਾਹਲੀਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਰਾਏਕੋਟ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਹੈ।ਇਤਿਹਾਸ1705 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜੀ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਉਹ ਰਾਏਕੋਟ ਪਹੁੰਚੇ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਟਾਹਲੀ (ਸ਼ੀਸ਼ਮ) ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠ ਬੈਠੇ।ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਏਕੋਟ ਦੇ ਮੁਖੀਆ ਰਾਏ ਕੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।ਵੱਡੀ ਘਟਨਾਇੱਥੇ ਹੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ —ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਜੀਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਜੀਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਸਿਰਹਿੰਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬੜਾ ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾਈ। ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਨਾਮਟਾਹਲੀਆਣਾ” ਨਾਮ ਉਸ ਟਾਹਲੀ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੇਠ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬੈਠੇ ਸਨ।ਅੱਜ ਦਾ ਮਹੱਤਵਅੱਜ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਥੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਨਤਮਸਤਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
