ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਉਦਾਸੀ (ਦੱਖਣ ਦੀ ਯਾਤਰਾ) ਦੌਰਾਨ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਲਗਭਗ 1510-1514 ਈਸਵੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਵੀ ਸਨ।
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀਆਂ ਉਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੜਾਅ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
- ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਦੀ ਯਾਤਰਾ
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰੇ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਹੈ।
- ਉਦੇਸ਼: ਗੁਰੂ ਜੀ ਇੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਇੱਕ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਆਏ ਸਨ।
- ਯਾਦਗਾਰ: ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਠਹਿਰੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਪਾਣੀ ਖਾਰਾ ਸੀ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨ ਪੈਣ ਨਾਲ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਮਿੱਠਾ ਹੋ ਗਿਆ।
- ਨਾਗਾਪਟਨਮ
ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਗਾਪਟਨਮ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸੀ।ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੋਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੱਚਾ ਧਰਮ ਬਾਹਰੀ ਭੇਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। - ਸ੍ਰੀਰੰਗਮ
ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾਵੇਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਸ੍ਰੀਰੰਗਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਦਰ ਵਿਖੇ ਵੀ ਗਏ।
- ਸੰਦੇਸ਼: ਇੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਡਿਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਸਿਰਫ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਭੇਦਭਾਵ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦਿਆਂ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
- ਕਾਂਚੀਪੁਰਮ ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਖੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਚਰਨ ਪਾਏ।
- ਇੱਥੇ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੱਤਾਂ ਦੇ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੱਚਾ ਤਿਆਗ ਸੰਸਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।
- ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਅੰਤਿਮ ਸਿਰੇ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਵਿਖੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਜਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਠ ਕੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਰਾਹੀਂ ਕਾਦਰ (ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ) ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ - ਭਰਾਤਰੀ ਭਾਵ: ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਾਂਝ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ।
- ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ: ਤੀਰਥਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਾਖੰਡਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ।
- ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕੋਈ ਅੜਿੱਕਾ ਨਹੀਂ: ਹਾਲਾਂਕਿ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤਾਮਿਲ ਸੀ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਰੂਹਾਨੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ (ਜੋ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਰਬਾਬ ‘ਤੇ ਵਜਾਉਂਦੇ ਸਨ) ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ‘ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਛਾਪ ਛੱਡੀ।
- ਅੱਜ ਵੀ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕਈ ਪੁਰਾਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਫੇਰੀ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
