ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ 30 ਮਾਰਚ 1664 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਚੇਚਕ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾ ਲਈ। ਉਹ ਮਿਰਟੀ ਬਿਨਾਂ ਗੁਰੂ ਬਣੇ ਅਤੇ ਬਾਲ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ
30 ਮਾਰਚ 1699 ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੋੜ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ
1689 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ ਨੇੜੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮੋੜ੍ਹੀ ਗੱਡੀ।
1747 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਕਾ ਲਾਹੋਰ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਰੌਣੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਨੀਂਹ ਪਾਈ ਗਈ।
1919 ਵਿੱਚ ਗੱਜਣ ਸਿੰਘ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਰਗੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਲੀਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
