ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ੧੬੬੬ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ, ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਧਰਮ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿੱਤੀ। ੧੬੭੫ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਰੂ ਬਣੇ ਅਤੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।��ਖਾਲਸਾ ਪੰਥਵੈਸਾਖੀ ੧੬੯੯ ਨੂੰ ਆਨੰਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਇਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਮੁਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਬਣੇ ਸੰਗਠਿਤ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਵੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ ਅਤੇ ਨਾਮ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ ਤੋਂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਰੱਖਿਆ।��ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਬਲਿਦਾਨਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁਗਲਾਂ ਨਾਲ ੧੪ ਲੜਾਈਆਂ ਲੜੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਭੰਗਾਣੀ, ਨਦੌਂ। ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਬਲਿਦਾਨ ਕਰਕੇ ‘ਸਰਬੰਸਦਾਨੀ’ ਕਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।��ਅਵਤਾਰ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ੭ ਅਕਤੂਬਰ ੧੭੦੮ ਨੂੰ ਨਾਂਦੇੜ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਤੀ ਵਿਲੀਨ ਹੋਏ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਯੋਧਾ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸਨ।��
